IELTS BOOKS

IELTS Listening: Chép chính tả để phát triển kỹ năng nghe như thế nào?

Đã có rất rất nhiều bằng chứng từ nghiên cứu về tác dụng rõ ràng của nghe chép chính tả với phát triển kỹ năng nghe. Bài viết này không nói thêm, mà sẽ bổ sung một chút về chép chính tả phù hợp với ai, sau đó hướng dẫn về cách nghe chép chính tả.

Trong những học sinh đã học tại Minh Education khoảng 70% được hướng dẫn nên chép chính tả để phát triển kỹ năng nghe, nếu chăm chỉ hầu như 100% số này nghe tốt hơn rõ rệt. Khoảng 70% là vì số em này ít tiếp xúc tiếng Anh nói, có chăm cũng chỉ là tập trung học ngữ pháp, đọc báo, đọc truyện, nên lúc nghe, dù từ đã biết cũng không nghe được. Khi chép chính tả có dịp đào sâu mọi hiện tượng gây khó khăn khi nghe như nối âm, ngữ điệu, trọng âm, mất âm… sẽ nhanh chóng huấn luyện cho tai trở nên quen thuộc. Tất nhiên là phải vô cùng chăm chỉ, bất cứ bạn nào chăm luyện đều cảm thấy “Đau đầu muốn phát điên thầy ơi!” Nhưng mấy khi không cần nỗ lực mà được việc?

Khoảng 30% còn lại các em không thuộc nhóm này, được nghe từ đầu khi học tiếng Anh, hoặc nghe sau, nhưng đã nghe nhiều nên từ nào học rồi thì nghe cũng thấy, điểm thấp vấn đề lại ở chỗ khác, như từ yếu, không biết chuẩn bị, note chậm, v.v. Các em này nếu tập trung nghe chép chính tả tác dụng không nhiều.

Để biết thêm về mình có nên chép chính tả không, có thể đọc thêm bài viết này trong mục Blog.

Quay lại với cách chép chính tả:

Chép gì?

Các bạn có thể mở thử transcripts của một cuốn trong Cambridge IELTS, Cambridge 5 chẳng hạn, mở ra và nếu thấy tỉ lệ từ mới không quá nhiều, chỉ khoảng 10-15% thì chép luôn phần nghe của các sách này, trừ lại bộ Cambridge cuốn 7-12 để sau này luyện tập. Lợi ích là quá trình chép không những mang lại lợi ích bình thường của chép chính tả như đã nói mà còn làm bạn quen với phong cách bài thi, học thêm từ vựng đúng các chủ đề phổ biến của IELTS. Ngoài ra, IELTS Listening càng ngày càng đa dạng về giọng nói, mặc dù giọng Anh khá phổ biến, nhưng giọng Mỹ cũng xuất hiện nhiều, và bao giờ cũng có giọng quốc tế như Pakistan, Trung Quốc, Italy … cho nên nếu cứ chép theo chuẩn Southern British thì khi nghe thật, gặp một bạn sinh viên Trung đông, hoặc thậm chí giáo sư Mỹ sẽ dễ sốc. Nghe băng ở các sách IELTS sẽ giúp bạn tiếp xúc đa dạng, mà vẫn gặp giọng Anh nhiều.

Cứ sách luyện IELTS là được, Cambridge, Longman, Macmillan. Mặc dù các nhà xuất bản làm sách thương mại như Longman thì đương nhiên không bao giờ đầu tư tiền để làm test theo quy trình chuẩn từ lên khung construct, viết câu hỏi tới test thử, thống kê, sửa lại… nhưng cái quan trọng chúng ta cần ở đây là có giọng bản ngữ mô phỏng bài thi để CHÉP! Sau này luyện đề test thử dùng bộ Cambridge là chuẩn.

Với các bạn mở ra thấy nhiều từ mới, đọc khó hiểu thì sao? Chép IELTS luôn thì nản. Các bạn có thể chọn level phù hợp trong các bộ sách tiếng Anh giao tiếp có uy tín như New Headway, Life Line (Đừng thấy phổ biến là chê, những bộ sách như New Headway là kinh điển, được viết bởi những chuyên gia hàng đầu thế giới về dạy Tiếng Anh!) New English File, New Cutting Edge, Inside Out, Face to Face, v.v., và đặc biệt là bộ đề Cambridge KET, PET, FCE, CAE, đủ cho các bạn chăm chỉ nhất. Xem thử từ level elementary lên, hợp từ đâu bắt đầu từ đấy. Hợp tức là thấy có từ mới nhưng nhìn chung đọc transcripts thấy hiệu được, đôi khi phải đoán đoán. Khi chép hết các cuốn trình độ Intermediate B1-B2, rồi thì có thể tiếp lên, hoặc sang chép IELTS.

Cách chép thế nào?

1. Lướt qua chút tiêu đề bài nghe, một vài note về bài nghe này như câu hỏi, hướng dẫn … để biết qua chủ đề là gì. Đừng bỏ qua việc này mà cắm đầu vào chép ngay. Việc này rất quan trọng, cho bạn thế chủ động và một chút kiến thức nền hỗ trợ bạn khi nghe và chép, và sau này là làm bài thi. Bạn làm 1 trăm lần hoạt động này thì sau sẽ không cần luyện thi kỹ năng này nữa.

2. Bật băng và dựng lại khi kết thúc một mẩu có ý nghĩa nào đó. Đừng dừng theo nguyên tắc 3 giây, 4 giây, 5 giây, vì đôi khi nó không có ý nghĩa gì. Chép lại toàn bộ, đúng từng chữ cái, nghe đi nghe lại 10 lần 1 mẩu ấy cũng được. Về sau nên kéo dài thời gian trước khi dừng, nó sẽ rèn trí nhớ ngắn hạn cho bạn, tránh tình trạng NGHE XONG QUÊN LUÔN vừa nghe gì khi đi thi, khi mà áp lực sẽ lớn hơn ngồi ở nhà nghe.

3. Xong cả bài thì không nên mở transcripts ngay, đọc lại một lượt, tự kiểm tra xem có chỗ nào, về mặt ngữ pháp thấy câu đó hơi dở không, cả từ vựng và ngữ pháp, ví dụ rõ là quá khứ mà chỗ này sao mình chép không có -ed, chỗ kia sao cô ấy nói gì chả liên quan. Việc làm này sẽ giúp bạn sau này tỉnh táo hơn, kết hợp nhiều kiến thức hỗ trợ khác khi nghe.

4. Mở transcripts đối chiếu. Kiểm tra toàn bộ và nghe lại.

5. Chép lại vài từ, cụm từ hay mà bạn rất ấn tượng. Học từ vựng ở đây sau dễ sử dụng. Hầu hết từ, cụm từ hay bạn dùng được khi nói viết là do bạn đã nghe hay đọc ở đâu đó mà bạn rất ấn tượng. Còn những từ học trong cả một list theo chủ đề nào đó thì nhớ nghĩa nhưng cũng không đủ sâu để nó bật ra khi đang nói như máy.

6. Không nên luyện ngữ âm theo mấy băng này, vì có nhiều giọng nói khác nhau. Khi học ngữ âm, chỉ nên học theo một mẫu. Khi nghe thì ngược lại, quen càng nhiều giọng càng tốt.