IELTS LISTENING

Chép chính tả: có tác dụng, nhưng không phải ai cũng … cắm đầu vào chép

Các bài viết trong mục này ban đầu dành cho học sinh Minh Education, sau đó được đưa lên Blog hy vọng có thể giúp đỡ thêm cho học sinh, thầy cô gần xa. Ngôn từ đôi khi không thật “mô phạm”, mong được thông cảm. 🙂

Chép chính tả giup các bạn quen tai với từ vựng mình ĐÃ HỌC là chính, chủ yếu dành cho các bạn mà hàng ngày đọc nhiều, nghe ít, xem ít. Dấu hiệu để nhận ra mình nên chép là bạn cầm lời thoại đọc thì không vấn đề gì nhưng vẫn lời thoại ấy người ta nói thì không vào tai.
Khi chép chính tả giúp nghe quen tai rồi thì vẫn rất cần kỹ năng nghe, hiểu loại câu hỏi, phương pháp làm mới có thể đạt điểm cao.
Chỉ các bạn ở level 6.5 Listening trở xuống mới nên chép chính tả. 7.0 trở lên cần luyện phương pháp làm bài, nếu cứ chép thì mãi cũng sẽ không lên được nữa.
Các bạn nào từ đầu học Tiếng Anh đã nghe nhiều, xem nhiều, nói nhiều tức là Tiếng Anh vào đường tai cũng như vào đường mắt (đọc) thì không nên chép làm gì.

Cách chấm điểm IELTS

Các bài viết trong mục này ban đầu dành cho học sinh Minh Education, sau đó được đưa lên Blog hy vọng có thể giúp đỡ thêm cho học sinh, thầy cô gần xa. Ngôn từ đôi khi không thật “mô phạm”, mong được thông cảm. 🙂

Hôm trước thi thử mấy bạn hỏi nên thầy post bài hướng dẫn này các bạn tham khảo thêm. Có thời gian luyện thêm đề ở nhà, bấm giờ rất tốt. Để ước lượng điểm thì nên làm đề Cambridge, còn để luyện tập thì đề nào trong danh sách thầy cô gợi ý đều tốt.

Bài thi IELTS gồm 4 kỹ năng, điểm thi được tính trung bình và làm tròn tới 0.25. Ví dụ, nếu chia trung bình 4 kỹ năng đạt 6.25 thì điểm cuối cùng là 6.5. Nếu chia trung bình là 6.125 thì điểm cuối cùng là 6.0, nếu là 5.75 thì điểm cuối cùng được làm tròn lên 6.0.

Bảng quy đổi này có tính tham khảo. Độ khó của các bài thi có thể có chút khác biệt, dẫn tới mỗi bài thi có một bảng quy đổi khác nhau để điều chỉnh cho phù hợp năng lực thí sinh. Tuy nhiên sự khác biệt thường không quá lớn.

IELTS Writing

Bốn tiêu chí chấm điểm của bài IELTS writing Task 1 và Task 2:

• Task Achievement/Task Response
• Coherence and Cohesion
• Lexical Resource
• Grammatical Range and Accuracy

Xem yêu cầu cho từng mức điểm Task 1 (Click vào đây), và Task 2 (Click vào đây).

IELTS Speaking

Bốn tiêu chí chấm điểm của bài

• Fluency and coherence
• Lexical resource
• Grammatical range and accuracy
• Pronunciation

Xem yêu cầu cho từng mức điểm (Click vào đây).

Cứ đọc, cứ nghe đi khác giỏi? No.

Các bài viết trong mục này ban đầu dành cho học sinh Minh Education, sau đó được đưa lên Blog hy vọng có thể giúp đỡ thêm cho học sinh, thầy cô gần xa. Ngôn từ đôi khi không thật “mô phạm”, mong được thông cảm. 🙂

Một sai lầm nghiêm trọng của các ông bà, cô chú, các bạn các anh các chị, các bạn và các em… là nghĩ rằng chỉ writing hay speaking là cần luyện thực sự, còn listening và reading thì cứ nghe thôi, đọc thôi, làm hết đề này qua đề khác không thấy điểm khá lên đáng kể, mãi không vượt qua điểm 6-6.5.

Nhiều thầy cô thì cho về… tự học, bởi vì cũng không biết nên dạy gì ngoài việc dạng câu hỏi này bước 1 em làm thế này bước 2 em làm thế kia. Đôi khi các bạn cũng tự tưởng tượng những chiến lược nghe rất hấp dẫn như: heading matching chúng ta đọc câu đầu là xong, tìm ào cái heading là xong. Các câu hỏi đừng dại mà đọc bài trước, cứ lần ngược từ câu hỏi lên, nhanh lắm, v.v. và v.v. và kết quả là vào bài đọc thì thực tế phũ phàng, nhưng vẫn kiên trì chiến lược mà cũng không hiểu tại sao, còn kết quả thì vẫn vậy.

Đọc và nghe đều cần chiến lược thực sự, chiến lược phân tích, tổng hợp thông tin, năng lực tư duy logic, kết nối nội dung v.v. Các bạn đạt 8.5-9.0 reading/listening đều có chiến lược, luyện tập thành kỹ năng sắc sảo.

Nhưng có một điều thú vị là những người đọc, nghe tốt, trừ giáo viên chuyên nghiệp, đều không thể giải thích rõ mình đã đọc như thế nào. Lý do? Kỹ năng khi đã thành thục thì khi thực hiện người ta không còn ý thức rõ mình đang làm như thế nào. Nó giống như khi đánh máy ban đầu bạn cần ý thức rõ ngón nào đang đặt phím nào, nhưng một khi thành thạo, gõ được với tốc độ khoảng 100 từ/phút thì bạn không còn để ý nữa, khi đang chat trên FB, khi đang đánh máy tài liệu, cái bạn tập trung suy nghĩ chỉ là nội dung. Các bạn có kỹ năng thành thạo khi làm bài IELTS chỉ nghĩ tới trả lời câu hỏi, còn kỹ năng đã thành tự động.

Muốn đạt 8.5-9.0 reading và listening, hãy yêu cầu thầy cô dạy cho mình cách đọc, nghe như người dạy đánh máy hướng dẫn ngón nào để ở đâu. Sau đó hãy luyện tập cho tới khi nó thành tự động, nó đi vào tiềm thức khi thực hiện công việc.

IELTS Listening: Chép chính tả để phát triển kỹ năng nghe như thế nào?

Đã có rất rất nhiều bằng chứng từ nghiên cứu về tác dụng rõ ràng của nghe chép chính tả với phát triển kỹ năng nghe. Bài viết này không nói thêm, mà sẽ bổ sung một chút về chép chính tả phù hợp với ai, sau đó hướng dẫn về cách nghe chép chính tả.

Trong những học sinh đã học tại Minh Education khoảng 70% được hướng dẫn nên chép chính tả để phát triển kỹ năng nghe, nếu chăm chỉ hầu như 100% số này nghe tốt hơn rõ rệt. Khoảng 70% là vì số em này ít tiếp xúc tiếng Anh nói, có chăm cũng chỉ là tập trung học ngữ pháp, đọc báo, đọc truyện, nên lúc nghe, dù từ đã biết cũng không nghe được. Khi chép chính tả có dịp đào sâu mọi hiện tượng gây khó khăn khi nghe như nối âm, ngữ điệu, trọng âm, mất âm… sẽ nhanh chóng huấn luyện cho tai trở nên quen thuộc. Tất nhiên là phải vô cùng chăm chỉ, bất cứ bạn nào chăm luyện đều cảm thấy “Đau đầu muốn phát điên thầy ơi!” Nhưng mấy khi không cần nỗ lực mà được việc?

Khoảng 30% còn lại các em không thuộc nhóm này, được nghe từ đầu khi học tiếng Anh, hoặc nghe sau, nhưng đã nghe nhiều nên từ nào học rồi thì nghe cũng thấy, điểm thấp vấn đề lại ở chỗ khác, như từ yếu, không biết chuẩn bị, note chậm, v.v. Các em này nếu tập trung nghe chép chính tả tác dụng không nhiều.

Để biết thêm về mình có nên chép chính tả không, có thể đọc thêm bài viết này trong mục Blog.

Quay lại với cách chép chính tả:

Chép gì?

Các bạn có thể mở thử transcripts của một cuốn trong Cambridge IELTS, Cambridge 5 chẳng hạn, mở ra và nếu thấy tỉ lệ từ mới không quá nhiều, chỉ khoảng 10-15% thì chép luôn phần nghe của các sách này, trừ lại bộ Cambridge cuốn 7-12 để sau này luyện tập. Lợi ích là quá trình chép không những mang lại lợi ích bình thường của chép chính tả như đã nói mà còn làm bạn quen với phong cách bài thi, học thêm từ vựng đúng các chủ đề phổ biến của IELTS. Ngoài ra, IELTS Listening càng ngày càng đa dạng về giọng nói, mặc dù giọng Anh khá phổ biến, nhưng giọng Mỹ cũng xuất hiện nhiều, và bao giờ cũng có giọng quốc tế như Pakistan, Trung Quốc, Italy … cho nên nếu cứ chép theo chuẩn Southern British thì khi nghe thật, gặp một bạn sinh viên Trung đông, hoặc thậm chí giáo sư Mỹ sẽ dễ sốc. Nghe băng ở các sách IELTS sẽ giúp bạn tiếp xúc đa dạng, mà vẫn gặp giọng Anh nhiều.

Cứ sách luyện IELTS là được, Cambridge, Longman, Macmillan. Mặc dù các nhà xuất bản làm sách thương mại như Longman thì đương nhiên không bao giờ đầu tư tiền để làm test theo quy trình chuẩn từ lên khung construct, viết câu hỏi tới test thử, thống kê, sửa lại… nhưng cái quan trọng chúng ta cần ở đây là có giọng bản ngữ mô phỏng bài thi để CHÉP! Sau này luyện đề test thử dùng bộ Cambridge là chuẩn.

Với các bạn mở ra thấy nhiều từ mới, đọc khó hiểu thì sao? Chép IELTS luôn thì nản. Các bạn có thể chọn level phù hợp trong các bộ sách tiếng Anh giao tiếp có uy tín như New Headway, Life Line (Đừng thấy phổ biến là chê, những bộ sách như New Headway là kinh điển, được viết bởi những chuyên gia hàng đầu thế giới về dạy Tiếng Anh!) New English File, New Cutting Edge, Inside Out, Face to Face, v.v., và đặc biệt là bộ đề Cambridge KET, PET, FCE, CAE, đủ cho các bạn chăm chỉ nhất. Xem thử từ level elementary lên, hợp từ đâu bắt đầu từ đấy. Hợp tức là thấy có từ mới nhưng nhìn chung đọc transcripts thấy hiệu được, đôi khi phải đoán đoán. Khi chép hết các cuốn trình độ Intermediate B1-B2, rồi thì có thể tiếp lên, hoặc sang chép IELTS.

Cách chép thế nào?

1. Lướt qua chút tiêu đề bài nghe, một vài note về bài nghe này như câu hỏi, hướng dẫn … để biết qua chủ đề là gì. Đừng bỏ qua việc này mà cắm đầu vào chép ngay. Việc này rất quan trọng, cho bạn thế chủ động và một chút kiến thức nền hỗ trợ bạn khi nghe và chép, và sau này là làm bài thi. Bạn làm 1 trăm lần hoạt động này thì sau sẽ không cần luyện thi kỹ năng này nữa.

2. Bật băng và dựng lại khi kết thúc một mẩu có ý nghĩa nào đó. Đừng dừng theo nguyên tắc 3 giây, 4 giây, 5 giây, vì đôi khi nó không có ý nghĩa gì. Chép lại toàn bộ, đúng từng chữ cái, nghe đi nghe lại 10 lần 1 mẩu ấy cũng được. Về sau nên kéo dài thời gian trước khi dừng, nó sẽ rèn trí nhớ ngắn hạn cho bạn, tránh tình trạng NGHE XONG QUÊN LUÔN vừa nghe gì khi đi thi, khi mà áp lực sẽ lớn hơn ngồi ở nhà nghe.

3. Xong cả bài thì không nên mở transcripts ngay, đọc lại một lượt, tự kiểm tra xem có chỗ nào, về mặt ngữ pháp thấy câu đó hơi dở không, cả từ vựng và ngữ pháp, ví dụ rõ là quá khứ mà chỗ này sao mình chép không có -ed, chỗ kia sao cô ấy nói gì chả liên quan. Việc làm này sẽ giúp bạn sau này tỉnh táo hơn, kết hợp nhiều kiến thức hỗ trợ khác khi nghe.

4. Mở transcripts đối chiếu. Kiểm tra toàn bộ và nghe lại.

5. Chép lại vài từ, cụm từ hay mà bạn rất ấn tượng. Học từ vựng ở đây sau dễ sử dụng. Hầu hết từ, cụm từ hay bạn dùng được khi nói viết là do bạn đã nghe hay đọc ở đâu đó mà bạn rất ấn tượng. Còn những từ học trong cả một list theo chủ đề nào đó thì nhớ nghĩa nhưng cũng không đủ sâu để nó bật ra khi đang nói như máy.

6. Không nên luyện ngữ âm theo mấy băng này, vì có nhiều giọng nói khác nhau. Khi học ngữ âm, chỉ nên học theo một mẫu. Khi nghe thì ngược lại, quen càng nhiều giọng càng tốt.